Gehoortest: complete gids over wat er wordt gemeten & hoe het werkt
Overweeg je een gehoortest maar weet je niet wat je kunt verwachten? In deze uitgebreide gids leggen we precies uit welke onderdelen een gehoortest heeft, wat toonaudiometrie en spraakaudiometrie meten, en hoe je de resultaten kunt interpreteren. Je leert ook hoe je je kunt voorbereiden en waar je terecht kunt voor een gratis test.
12 minuten leestijd
Gehoortest laten doen? Vind een hoorwinkel bij jou in de buurt voor een gratis en professionele gehoortest met persoonlijk advies.
Waarom een gehoortest?
Een gehoortest is de enige manier om objectief vast te stellen hoe goed je hoort. Veel mensen met gehoorverlies zijn zich er niet bewust van, omdat het vaak geleidelijk ontstaat. Je went aan het minder goed horen en past je gedrag aan zonder het te merken: je zet de TV harder, vraagt vaker om herhaling, of vermijdt drukke sociale situaties.
Vroege opsporing van gehoorverlies is belangrijk om verschillende redenen. Ten eerste kan onbehandeld gehoorverlies leiden tot sociale isolatie, vermoeidheid door inspannend luisteren, en zelfs een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang. Ten tweede geldt: hoe eerder je een hoortoestel gaat dragen, hoe makkelijker je hersenen zich aanpassen aan het versterkte geluid.
Wanneer is een gehoortest aan te raden?
- •Je vraagt regelmatig om herhaling in gesprekken
- •Je hebt moeite met verstaan in rumoerige omgevingen
- •Anderen zeggen dat je de TV te hard zet
- •Je hebt tinnitus (oorsuizen) of een dof gevoel
- •Je bent ouder dan 50 jaar (preventief)
- •Je werkt in een lawaaierige omgeving
- •Er is gehoorverlies in je familie
Lees ook ons artikel over hoe je beginnend gehoorverlies herkent voor meer signalen waar je op kunt letten.
Onderdelen van de gehoortest
Een complete gehoortest bij de audicien bestaat uit verschillende onderdelen. Niet elk onderdeel wordt altijd uitgevoerd; dit hangt af van je klachten en de bevindingen. Hieronder bespreken we de belangrijkste onderdelen in detail.
1Anamnese (vraaggesprek)
De gehoortest begint met een uitgebreid gesprek. De audicien vraagt naar je gehoorklachten, wanneer deze zijn begonnen, en in welke situaties je problemen ervaart. Ook vraagt hij naar je medische geschiedenis: oorinfecties, operaties, medicijngebruik, en familiegeschiedenis van gehoorverlies.
Daarnaast bespreekt de audicien je levensstijl en luisterbehoeften. Ben je veel in drukkere omgevingen? Bel je veel? Werk je in een lawaaierige omgeving? Deze informatie helpt later bij het eventueel adviseren van een passend hoortoestel.
2Otoscopie (oorinspectie)
Met een otoscoop (een verlicht vergrootinstrument) bekijkt de audicien je gehoorgang en trommelvlies. Dit is belangrijk om mogelijke blokkades of afwijkingen uit te sluiten die de testresultaten kunnen beïnvloeden.
De audicien controleert op oorsmeer dat de gehoorgang blokkeert, ontstekingen, perforaties in het trommelvlies, of andere afwijkingen. Als er te veel oorsmeer aanwezig is, kan de audicien dit verwijderen of je doorverwijzen naar de huisarts.
3Toonaudiometrie (hoofdtest)
De belangrijkste test waarbij je gehoordrempels voor verschillende toonhoogtes (frequenties) worden gemeten. Je luistert naar piepjes via een koptelefoon en geeft aan wanneer je iets hoort. Het resultaat is een audiogram dat precies laat zien hoe goed je elke frequentie kunt horen. We leggen dit hieronder uitgebreid uit.
4Spraakaudiometrie
Meet hoe goed je spraak kunt verstaan, zowel in stilte als in achtergrondlawaai. Dit is vaak belangrijker voor het dagelijks leven dan de toonaudiometrie, omdat het laat zien hoe goed je daadwerkelijk gesprekken kunt volgen. Ook dit bespreken we hieronder in detail.
5Tympanometrie (optioneel)
Bij deze test wordt de beweeglijkheid van je trommelvlies gemeten. Een klein dopje wordt in je gehoorgang geplaatst dat de luchtdruk varieert terwijl een toon wordt afgespeeld. Het trommelvlies reageert op de drukverandering en dit wordt geregistreerd.
Tympanometrie helpt bij het opsporen van problemen in het middenoor, zoals vocht achter het trommelvlies, een perforatie, of problemen met de gehoorbeentjes. Je voelt alleen een lichte druk, vergelijkbaar met het gevoel bij opstijgen in een vliegtuig.
6Nabespreking
Na de tests bespreekt de audicien de resultaten met je. Je krijgt uitleg over je audiogram, wat eventueel gehoorverlies betekent voor je dagelijks leven, en welke vervolgstappen mogelijk zijn. Bij de hoorwinkel is dit advies vrijblijvend en kun je rustig nadenken voordat je beslissingen neemt.
Toonaudiometrie: de hoofdtest uitgelegd
Toonaudiometrie is de kern van elke gehoortest. Hierbij meet de audicien je gehoordrempels: het zachtste volume waarbij je een toon nog net kunt horen. Dit wordt gemeten voor verschillende toonhoogtes (frequenties), omdat gehoorverlies vaak niet gelijk is voor alle frequenties.
De meeste mensen met gehoorverlies door ouderdom of lawaai verliezen eerst de hoge tonen. Dit verklaart waarom je stemmen wel kunt horen maar niet goed kunt verstaan: de medeklinkers (s, t, f, p) zitten in de hoge frequenties en zijn cruciaal voor spraakverstaanbaarheid.
Zo verloopt de toonaudiometrie:
- 1
Je gaat in een stille cabine zitten
De cabine blokkeert omgevingsgeluid voor nauwkeurige metingen.
- 2
Je zet een koptelefoon op
Elk oor wordt apart getest. De koptelefoon past comfortabel.
- 3
Je hoort piepjes in verschillende toonhoogtes
Van lage tonen (250 Hz) tot hoge tonen (8000 Hz of hoger).
- 4
Je drukt op een knop zodra je iets hoort
Ook als het heel zacht is. Twijfel niet, druk zodra je denkt iets te horen.
- 5
Het volume wordt steeds zachter
Tot je de toon niet meer hoort. Dit bepaalt je gehoordrempel voor die frequentie.
- 6
Dit herhaalt voor alle frequenties en beide oren
Duurt ongeveer 10-15 minuten in totaal.
Luchtgeleiding
Geluid wordt via de koptelefoon aangeboden. Het meet het hele gehoortraject: van buitenoor, via middenoor naar binnenoor en hersenen. Als hier afwijkingen zijn, kan het probleem overal in dit traject zitten.
In het audiogram weergegeven met O (rechts) en X (links).
Beengeleiding
Geluid wordt via een trillende knop op het bot achter je oor (mastoïd) aangeboden. Dit slaat het buiten- en middenoor over en meet alleen het binnenoor. Het verschil met luchtgeleiding onthult waar het probleem zit.
In het audiogram weergegeven met < (rechts) en > (links).
Door luchtgeleiding en beengeleiding te vergelijken, kan de audicien bepalen of je gehoorverlies geleidingsgehoorverlies (probleem in buiten- of middenoor) of perceptief gehoorverlies (probleem in binnenoor of gehoorzenuw) is. Dit is belangrijk voor het bepalen van de juiste behandeling.
Spraakaudiometrie: verstaan meten
Naast het horen van tonen is het verstaan van spraak essentieel voor het dagelijks leven. Spraakaudiometrie meet hoe goed je woorden kunt herkennen en begrijpen. Dit is vaak een betere voorspeller van je dagelijkse problemen dan de toonaudiometrie alleen.
Twee mensen met hetzelfde audiogram kunnen heel verschillend scoren op spraakverstaan. Dit komt doordat spraakverstaan ook afhangt van de verwerkingssnelheid in je hersenen en hoe goed je binnenoor kleine geluidsverschillen kan onderscheiden.
Spraakdrempelbepaling (SRT)
Bepaalt het zachtste volume waarbij je nog 50% van de woorden correct kunt herhalen. Dit wordt meestal gedaan met tweelettergrepige woorden zoals "vliegtuig" of "tandarts". Het resultaat zou moeten overeenkomen met je toonaudiometrie.
Maximale spraakverstaanscore (WRS)
Meet hoeveel procent van de woorden je correct kunt herhalen bij comfortabel luid volume. Normaal is 90-100%. Een lagere score kan wijzen op problemen in het binnenoor of de gehoorzenuw die niet alleen met versterking op te lossen zijn.
Spraak in ruis
Meet hoe goed je spraak verstaat met achtergrondgeluid, zoals in een restaurant of op een feestje. Dit simuleert echte dagelijkse situaties. Mensen met gehoorverlies hebben vaak meer last van achtergrondlawaai dan je op basis van hun audiogram zou verwachten.
De resultaten begrijpen: het audiogram
De resultaten van de toonaudiometrie worden weergegeven in een audiogram. Dit is een grafiek met op de horizontale as de frequentie (toonhoogte) en op de verticale as het volume in decibel (dB). Hoe lager op de grafiek, hoe meer gehoorverlies. Meer informatie vind je in ons artikel over hoe je een audiogram leest.
| Classificatie | Gehoordrempel | Wat betekent het in de praktijk? |
|---|---|---|
| Normaal gehoor | 0-20 dB | Je kunt alle geluiden horen, inclusief fluisteren. |
| Licht gehoorverlies | 21-40 dB | Zachte geluiden ontgaan je. Moeite met verstaan in rumoerige omgevingen. |
| Matig gehoorverlies | 41-55 dB | Moeite met normale gesprekken. Hoortoestel aanbevolen. |
| Matig-ernstig verlies | 56-70 dB | Gesprekken verstaan is lastig zonder hoortoestel. |
| Ernstig gehoorverlies | 71-90 dB | Alleen harde geluiden hoorbaar. Krachtig hoortoestel noodzakelijk. |
| Zeer ernstig/doof | 90+ dB | Nauwelijks geluid hoorbaar. Cochleair implantaat mogelijk. |
De audicien bespreekt je audiogram uitgebreid met je en legt uit wat het betekent voor jouw specifieke situatie. Vraag gerust om een kopie van je audiogram; dit is handig voor vergelijking bij toekomstige tests.
Voorbereiding op de gehoortest
Een gehoortest vereist geen uitgebreide voorbereiding, maar met deze tips zorg je voor de meest betrouwbare resultaten.
Aanbevelingen
- ✓Vermijd lawaaiige omgevingen 16-24 uur voor de test
- ✓Zorg dat je uitgerust bent (niet moe)
- ✓Neem je medicijnlijst mee
- ✓Noteer je gehoorklachten vooraf
- ✓Neem eerdere audiogrammen mee indien beschikbaar
- ✓Neem een partner of familielid mee als je wilt
Niet nodig
- ✗Vasten of speciale voeding
- ✗Medicatie stoppen (tenzij arts adviseert)
- ✗Verwijzing van huisarts (bij hoorwinkel)
- ✗Speciale kleding
- ✗Oordoppen of hoortoestel uittrekken
Let op: oorsmeer
Als je weet dat je last hebt van oorsmeerophoping, laat dit dan vooraf door je huisarts verwijderen. Een volle gehoorgang kan de testresultaten beïnvloeden en het lijken alsof je meer gehoorverlies hebt dan werkelijk het geval is.
Waar laat je een gehoortest doen?
Er zijn verschillende plekken waar je een gehoortest kunt laten doen. De keuze hangt af van je situatie en wat je wilt bereiken met de test.
Hoorwinkel / Audicien
De meest toegankelijke optie. Een gehoortest bij de hoorwinkel is vrijwel altijd gratis en vrijblijvend. Je hoeft geen verwijzing van de huisarts en kunt zelf een afspraak maken. De audicien kan je direct adviseren over eventuele hoortoestellen.
KNO-arts (ziekenhuis/kliniek)
Voor medische diagnose en behandeling is de KNO-arts de specialist. Een verwijzing van de huisarts is nodig. De kosten vallen onder de basisverzekering, maar je eigen risico is van toepassing. Aanbevolen bij vermoeden van medische oorzaken of plotseling gehoorverlies.
Audiologisch Centrum
Voor complexe gehoorproblemen, kinderen, of wanneer een standaard hoortoestel niet voldoende helpt. Hier werken gespecialiseerde audiologen die uitgebreider onderzoek kunnen doen. Verwijzing is nodig.
Online gehoortest
Een online test kan een eerste indicatie geven, maar is niet zo betrouwbaar als een professionele test. Resultaten worden beïnvloed door je koptelefoon, omgevingsgeluid, en de kwaliteit van de test. Gebruik dit alleen als screening, niet als diagnose.
Lees ook ons artikel over het verschil tussen de KNO-arts en de hoorwinkel voor meer informatie over wanneer je waar terecht kunt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een gehoortest?▼
De gehoortest zelf duurt ongeveer 15-30 minuten, afhankelijk van hoeveel onderdelen worden uitgevoerd. Met het voorafgaande vraaggesprek (anamnese) en de nabespreking van de resultaten is het totale bezoek aan de hoorwinkel circa 45-60 minuten. Plan dus voldoende tijd in voor je afspraak.
Is een gehoortest pijnlijk?▼
Nee, een gehoortest is volledig pijnloos en niet-invasief. Je luistert naar geluiden via een koptelefoon en geeft aan wanneer je iets hoort door op een knop te drukken. Bij tympanometrie voel je hooguit een lichte druk in je oor, vergelijkbaar met het gevoel bij opstijgen in een vliegtuig. Er worden geen naalden of instrumenten in je oor gebracht.
Moet ik me voorbereiden op een gehoortest?▼
Er is geen speciale voorbereiding nodig. Het is wel verstandig om lawaaiige omgevingen te vermijden in de 16-24 uur voor de test, zodat je gehoor uitgerust is. Als je last hebt van oorsmeer, laat dit dan vooraf door je huisarts verwijderen. Neem eventuele medicijnlijsten en eerdere gehoortest-resultaten mee.
Wat kost een gehoortest?▼
Bij de meeste hoorwinkels in Nederland is een gehoortest gratis en vrijblijvend. Dit geldt ook voor het adviesgesprek. Bij de KNO-arts in het ziekenhuis is de test vergoed via de basisverzekering, maar je eigen risico is van toepassing. Een verwijzing van de huisarts is dan wel nodig.
Hoe betrouwbaar is een online gehoortest?▼
Online gehoortesten kunnen een eerste indicatie geven of je gehoorverlies hebt, maar zijn niet zo nauwkeurig als een professionele test. Ze worden beïnvloed door de kwaliteit van je koptelefoon, omgevingsgeluid in de ruimte, en de meetmethode. Voor een betrouwbaar resultaat en professioneel advies is een test bij de audicien noodzakelijk.
Hoe vaak moet ik mijn gehoor laten testen?▼
Voor volwassenen zonder klachten wordt een gehoortest elke 3-5 jaar aanbevolen vanaf 50 jaar. Bij risicofactoren (lawaaiblootstelling, familiegeschiedenis, bepaalde medicijnen) of klachten zoals tinnitus is jaarlijks testen verstandig. Kinderen worden gescreend bij de geboorte en tijdens schoolgezondheidsonderzoeken.
Conclusie: kennis over je gehoor is kracht
Een gehoortest is een eenvoudige, pijnloze manier om inzicht te krijgen in je gehoor. Vroege opsporing van gehoorverlies maakt een groot verschil: je kunt eerder ingrijpen, je gehoor beter beschermen, en indien nodig op tijd starten met een hoortoestel. Wacht niet tot problemen erger worden.
Klaar voor een gehoortest? Vind een hoorwinkel bij jou in de buurt voor een gratis, professionele gehoortest met persoonlijk advies.