KNO-arts of hoorwinkel: complete gids over wanneer je waar moet zijn
Heb je gehoorproblemen maar weet je niet waar je het beste terecht kunt? In deze uitgebreide gids leggen we precies uit wat het verschil is tussen de hoorwinkel (audicien), de KNO-arts, de audioloog en de huisarts. Je leert wanneer je waar moet zijn, hoe het verwijzingstraject werkt, en wat de kosten en vergoedingen zijn.
12 minuten leestijd
Direct een gehoortest? Vind een hoorwinkel bij jou in de buurt voor een gratis gehoortest zonder verwijzing of wachttijd.
De gehoorlandkaart: wie is wie?
Als je gehoorproblemen hebt, kun je terecht bij verschillende zorgverleners. Dit kan verwarrend zijn: wanneer ga je naar de hoorwinkel, wanneer naar de huisarts, en wanneer is de KNO-arts nodig? Elk van deze specialisten heeft een eigen rol en expertise. De keuze hangt af van de aard van je klachten.
In het kort: de hoorwinkel (audicien) is er voor gehoortesten en hoortoestellen, de KNO-arts behandelt medische oorproblemen, en de audioloog doet uitgebreid gehooronderzoek bij complexe gevallen. De huisarts fungeert als poortwachter en kan doorverwijzen waar nodig.
| Specialist | Hoofdtaak | Verwijzing? | Kosten |
|---|---|---|---|
| Hoorwinkel (audicien) | Gehoortesten, hoortoestellen aanmeten en aanpassen | Niet nodig | Gratis test |
| Huisarts | Eerste beoordeling, eenvoudige oorklachten, verwijzingen | Niet nodig | Vergoed |
| KNO-arts | Medische diagnose en behandeling van oor-, neus- en keelklachten | Ja (via huisarts) | Eigen risico |
| Audioloog | Uitgebreide gehoordiagnostiek, complexe gevallen | Ja (via KNO) | Eigen risico |
Laten we elk van deze specialisten in detail bekijken, zodat je precies weet wanneer je waar terecht kunt.
De hoorwinkel en audicien
De audicien is de specialist in het testen van gehoor en het aanmeten van hoortoestellen. De audicien is HBO-opgeleid en werkt in de hoorwinkel. Het grote voordeel: je kunt zonder verwijzing binnenlopen en de gehoortest is meestal gratis en vrijblijvend.
De audicien doet meer dan alleen hoortoestellen verkopen. Hij of zij voert een uitgebreide gehoortest uit, legt de resultaten uit, adviseert over geschikte oplossingen, en begeleidt je tijdens het hele aanpassingsproces. Na aanschaf zorgt de audicien voor nazorg, aanpassingen en onderhoud.
Ga naar de hoorwinkel voor:
- Gratis gehoortest zonder verwijzing
- Uitleg van je audiogram en testresultaten
- Advies over verschillende hoortoestellen
- Aanmeten, instellen en programmeren van hoortoestellen
- Onderhoud, schoonmaken en reparatie van hoortoestellen
- Otoplastieken: gehoorbescherming en oordoppen op maat
- Soms: oorsmeerverwijdering
Voordelen hoorwinkel
- ✓ Geen verwijzing nodig
- ✓ Gratis gehoortest en advies
- ✓ Korte wachttijd (vaak dezelfde week)
- ✓ Persoonlijke, langdurige begeleiding
- ✓ Proefperiode voordat je koopt
- ✓ Nazorg gedurende hele levensduur toestel
Beperkingen hoorwinkel
- ⚠ Geen medische diagnoses
- ⚠ Geen behandeling van oorontstekingen
- ⚠ Verwijst door bij medische problemen
- ⚠ Geen operaties of medicijnen
De audicien is alert op signalen die kunnen wijzen op medische problemen. Als tijdens de gehoortest of oorinspectie iets opvalt dat medisch onderzocht moet worden, verwijst de audicien je door naar de huisarts of KNO-arts.
De KNO-arts (Keel-, Neus- en Oorheelkundige)
De KNO-arts is een medisch specialist die zes jaar geneeskunde heeft gestudeerd plus vijf jaar specialisatie in keel-, neus- en oorheelkunde. De KNO-arts werkt in het ziekenhuis of een zelfstandige behandelcentrum en diagnosticeert en behandelt medische aandoeningen van de oren, neus, keel, en bijbehorende structuren.
Voor een bezoek aan de KNO-arts heb je meestal een verwijzing van de huisarts nodig. Bij spoedsituaties zoals plotseling gehoorverlies kun je soms direct terecht. De KNO-arts kan aanvullende onderzoeken doen zoals een scan (CT/MRI), en indien nodig opereren.
Ga naar de KNO-arts voor:
- Plotseling gehoorverlies (spoed! Binnen 24-72 uur behandelen)
- •Aanhoudende oorontstekingen die niet reageren op behandeling
- •Pijn in het oor zonder duidelijke oorzaak
- •Afscheiding, bloeding of pus uit het oor
- •Ernstige of eenzijdige tinnitus
- •Duizeligheid of evenwichtsproblemen gerelateerd aan het oor
- •Gehoorverlies bij kinderen
- •Vermoeden van een tumor, cholesteatoom of andere groei
- •Problemen met het trommelvlies (perforatie, retractie)
- •Gehoorverlies na een ongeluk of trauma
Let op: plotseling gehoorverlies is spoed
Als je plotseling veel slechter hoort aan één oor (binnen uren tot dagen), neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost. Dit kan wijzen op een acute binnenoorschade die snel behandeld moet worden om permanent gehoorverlies te voorkomen. Behandeling is het meest effectief binnen 24-72 uur.
De KNO-arts kan medicijnen voorschrijven, opereren (zoals trommelvliesherstel of het plaatsen van buisjes), en doorverwijzen naar de audioloog voor uitgebreider gehooronderzoek. Na medische behandeling verwijst de KNO-arts vaak terug naar de hoorwinkel voor eventuele hoortoestellen.
De audioloog
De audioloog is een universitair opgeleide specialist in gehoor- en evenwichtsproblemen. De audioloog werkt in het ziekenhuis of een audiologisch centrum en voert uitgebreid diagnostisch onderzoek uit. Dit gaat verder dan de standaard gehoortest bij de hoorwinkel.
Je komt meestal bij de audioloog terecht via een verwijzing van de KNO-arts. De audioloog speelt een belangrijke rol bij complexe gehoorproblemen, kinderen met gehoorverlies, kandidaten voor een cochleair implantaat, en mensen bij wie de oorzaak van gehoorverlies onduidelijk is.
Wanneer naar de audioloog?
- •Gehoorproblemen bij baby's en jonge kinderen
- •Complexe gehoorproblemen waarbij de diagnose onduidelijk is
- •Evaluatie voor cochleair implantaat
- •Ernstige evenwichtsstoornissen
- •Spraakverstaan dat niet verbetert met een hoortoestel
- •Asymmetrisch gehoorverlies (groot verschil tussen beide oren)
De audioloog doet specialistisch onderzoek zoals otoakoestische emissies (OAE), hersenstamaudiometry (ABR/BERA), en uitgebreide evenwichtstesten. Op basis van de resultaten adviseert de audioloog aan de KNO-arts over diagnose en behandeling.
De huisarts
De huisarts is vaak het eerste aanspreekpunt bij gezondheidsklachten, ook bij oorproblemen. De huisarts kan je oor inspecteren, eenvoudige problemen behandelen, en doorverwijzen naar specialisten indien nodig.
De huisarts kan:
- •Je oor inspecteren met een otoscoop
- •Eenvoudige oorontstekingen behandelen met druppels of antibiotica
- •Oorsmeer verwijderen (uitspuiten of uitlepelen)
- •Verwijzen naar de KNO-arts bij complexere problemen
- •Een verwijzing geven voor hoortoestelvergoeding
- •Adviseren waar je het beste terecht kunt
Voor een gehoortest hoef je niet eerst naar de huisarts; je kunt direct naar de hoorwinkel. Maar als je medische klachten hebt (pijn, ontsteking, afscheiding) of als je verzekering een verwijzing vereist voor hoortoestelvergoeding, is de huisarts een belangrijke schakel.
Samenwerking in de praktijk
In de praktijk werken deze specialisten vaak samen. Hieronder zie je hoe een typisch traject eruitziet voor iemand die geleidelijk slechter gaat horen en uiteindelijk een hoortoestel nodig heeft.
Hoorwinkel: eerste gehoortest
Je merkt dat je minder goed hoort en maakt een afspraak bij de hoorwinkel. De audicien doet een gehoortest en constateert gehoorverlies. Er zijn geen aanwijzingen voor medische problemen.
Huisarts: verwijzing aanvragen
Voor optimale vergoeding van het hoortoestel vraag je een verwijzing aan bij de huisarts. De huisarts controleert je oor en bevestigt dat er geen medische behandeling nodig is.
Terug naar hoorwinkel: hoortoestel kiezen
Met de verwijzing ga je terug naar de hoorwinkel. De audicien adviseert over geschikte hoortoestellen, je probeert er een uit, en na goedkeuring wordt het toestel definitief aangepast.
Alternatief traject bij medische problemen
Als de audicien of huisarts vermoedt dat er een medische oorzaak is voor je gehoorverlies (bijvoorbeeld asymmetrisch verlies, plotselinge verslechtering, of bijkomende klachten), word je eerst naar de KNO-arts verwezen. De KNO-arts doet onderzoek en behandelt eventuele medische problemen. Daarna kun je alsnog naar de hoorwinkel voor een hoortoestel.
Kosten en vergoedingen
De kosten verschillen sterk per specialist. Dit is een belangrijk onderscheid om te kennen:
Hoorwinkel
De gehoortest en het adviesgesprek zijn bij vrijwel alle hoorwinkels gratis en vrijblijvend. Je betaalt pas als je besluit een hoortoestel aan te schaffen. De hoortoestellen zelf worden gedeeltelijk vergoed door de basisverzekering (zie ons artikel over hoortoestel vergoeding).
Huisarts
Een consult bij de huisarts is volledig vergoed vanuit de basisverzekering en gaat niet van je eigen risico af. Dit geldt ook voor verwijzingen.
KNO-arts / Ziekenhuis
Een bezoek aan de KNO-arts valt onder de basisverzekering maar gaat wel van je eigen risico af. Het eigen risico is €385 per jaar (2024). Als je eigen risico al op is door andere zorgkosten, betaal je niets extra. Dit geldt ook voor eventuele scans of operaties.
Audioloog / Audiologisch centrum
Onderzoek bij de audioloog valt onder de basisverzekering en gaat van je eigen risico af, net als de KNO-arts. Je komt hier alleen via verwijzing, dus je hebt dan vaak al eigen risico betaald.
Beslisboom: waar moet ik zijn?
Gebruik deze beslisboom om snel te bepalen waar je het beste terecht kunt met je gehoorklachten:
SPOED - Direct actie
- • Plotseling gehoorverlies aan één oor → Bel huisarts of huisartsenpost VANDAAG
- • Hevige oorpijn met koorts → Huisarts (kan spoed zijn)
- • Bloeding of pus uit het oor → Huisarts
- • Ernstige duizeligheid met gehoorklachten → Huisarts of spoedeisende hulp
Naar de huisarts
- • Oorpijn of vermoeden van oorontsteking
- • Verstopt gevoel dat niet overgaat ondanks oordruppels
- • Afscheiding uit het oor
- • Gehoorklachten bij kinderen jonger dan 6 jaar
- • Voor verwijzing naar KNO bij complexe klachten
- • Voor verwijzing voor hoortoestelvergoeding
Naar de hoorwinkel
- • Geleidelijk minder goed horen
- • Moeite met verstaan in gezelschap of met achtergrondgeluid
- • TV of radio steeds harder zetten
- • Interesse in een gehoortest (gratis!)
- • Interesse in een hoortoestel of advies daarover
- • Onderhoud, aanpassing of reparatie van je hoortoestel
- • Oordoppen op maat of gehoorbescherming
- • Milde tinnitus zonder andere klachten
Veelgestelde vragen
Heb ik een verwijzing nodig voor de hoorwinkel?▼
Nee, voor een gehoortest en advies bij de hoorwinkel heb je geen verwijzing nodig. Je kunt direct een afspraak maken. Voor de vergoeding van een hoortoestel door je zorgverzekering heb je meestal wel een verwijzing van de huisarts of KNO-arts nodig. Dit kun je ook achteraf regelen als je eerst de test wilt doen.
Wanneer moet ik naar de KNO-arts in plaats van de hoorwinkel?▼
Ga naar de KNO-arts (via je huisarts) bij medische klachten zoals oorpijn, oorontsteking, plotseling gehoorverlies, duizeligheid, afscheiding uit het oor, of tinnitus aan slechts één oor. De hoorwinkel is de juiste plek voor gehoortesten, hoortoestellen en gehoorbescherming op maat.
Kan de hoorwinkel zien of ik een medisch probleem heb?▼
Een audicien kan tijdens de gehoortest en oorinspectie aanwijzingen zien voor medische problemen, zoals een abnormaal audiogram, oorsmeer, of een afwijkend trommelvlies. De audicien stelt geen medische diagnoses maar zal je doorverwijzen naar de huisarts of KNO-arts voor verder onderzoek indien nodig.
Wat is het verschil tussen een audicien en een audioloog?▼
Een audicien is HBO-opgeleid, werkt in de hoorwinkel, en specialiseert zich in het aanmeten en aanpassen van hoortoestellen. Een audioloog is universitair opgeleid, werkt in het ziekenhuis of audiologisch centrum, en diagnosticeert complexe gehoor- en evenwichtsproblemen. De audioloog werkt samen met de KNO-arts en je komt er via verwijzing.
Moet ik eerst naar de huisarts voordat ik naar de hoorwinkel ga?▼
Nee, je kunt direct naar de hoorwinkel voor een gratis gehoortest zonder verwijzing. Bij medische klachten zoals oorpijn of ontsteking ga je wel eerst naar de huisarts. Als je een hoortoestel nodig hebt, is het vaak verstandig om alsnog langs de huisarts te gaan voor een verwijzing zodat je de beste vergoeding krijgt.
Wat kost een bezoek aan de KNO-arts?▼
Een bezoek aan de KNO-arts valt onder de basisverzekering maar gaat wel van je eigen risico af. Het verplichte eigen risico is €385 per jaar (2024). Als je eigen risico al op is door andere zorgkosten, betaal je niets extra. Bij de hoorwinkel is de gehoortest gratis.
Conclusie: kies de juiste specialist
De keuze tussen hoorwinkel, huisarts en KNO-arts hangt af van je klachten. Voor een gehoortest en hoortoestel ga je naar de hoorwinkel - gratis en zonder verwijzing. Bij medische klachten zoals oorpijn, ontsteking of plotseling gehoorverlies ga je naar de huisarts, die je indien nodig doorverwijst naar de KNO-arts.
Wil je weten hoe goed je hoort? Vind een hoorwinkel bij jou in de buurt voor een gratis gehoortest en persoonlijk advies.